ประวัติศาสตร์การทำหนังสือเมื่อ 100 ปีที่แล้ว ??
.
ถึงแม้เขาจะจัดงานกับมาตั้งแต่เดือนมีนาคม จนถึงวันที่ 10 กรกฎาคม ที่จะถึงนี้แล้ว เราเองก็แอบรู้สึกเสียดายเบาๆ ที่มาเจอกันตอนนี้ เป็นอีกงานนิทรรศการที่ฮีลใจคนที่เติบโตมาในยุคสิ่งพิมพ์เฟื่องฟูอย่างเรามากๆ
.
โดยนิทรรศการนี้จะพาทุกคนย้อนกลับไปช่วงต้นยุคเมจิ ที่มีความรู้และเทคโนโลยีใหม่ๆ จำนวนมากหลั่งไหลเข้ามาในดินแดนอาทิตย์อุทัย ที่กำลังพัฒนาประเทศไปสู่ยุคแห่งความทันสมัย ซึ่งการพิมพ์และการเย็บเล่มก็เป็นวิวัฒนาการสำคัญหนึ่งในนั้น
.
หากเล่าย้อนกลับไป การพิมพ์แกะไม้เป็นกระแสหลักของการพิมพ์ดังที่พบบ่อยๆ ตามเครื่องปั้นดินเผา กระเบื้องโบราณและผลงานภาพอุกิโยะเอะ แต่หลังจากนั้นก็้มีการใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ เข้ามา เช่น แท่นพิมพ์ตัวอักษร แผ่นทองแดง และการพิมพ์หิน นอกจากนั้นรูปทรงของหนังสือก็ยังเปลี่ยนไปอย่างมากจาก “หนังสือญี่ปุ่น” ที่ทำโดยการพับและผูกกระดาษญี่ปุ่นเป็น “หนังสือสไตล์ตะวันตก” ซึ่งทำโดยการห่อกระดาษตะวันตกด้วยด้ายแล้วห่อด้วยกระดาษหนาและแข็งเพิ่มเติมอีกที
.
อย่างไรก็ตาม ในญี่ปุ่นมีช่างเย็บหนังสือเพียงไม่กี่คนเท่านั้นที่สามารถทำหนังสือสไตล์ตะวันตกได้ และในปี 1873 คุณแพตเตอร์สัน ชาวต่างชาติที่ได้รับการว่าจ้างของรัฐบาลเมจิก็ได้เริ่มสอนการทำปกหนังสือแบบเต็มรูปแบบ ทำให้หลายปีต่อมาหนังสือขายดีที่สุดของยุคเมจิชื่อว่า “ไก่นิชิโกคุชิฉบับปรับปรุง” จะได้รับการตีพิมพ์ กล่าวกันว่าเป็นหนังสือสไตล์ตะวันตกภายในประเทศเล่มแรกของญี่ปุ่น และพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ Shueisha ผู้บุกเบิกสิ่งพิมพ์ในญี่ปุ่นนั่นเอง
.
ในนิทรรศการนี้ มีการนำเสนอหนังสือตั้งแต่สมัยแรกๆ จนถึงยุคโชวะตอนต้น พร้อมนำเสนอกลไกการเย็บเล่มหนังสือ และวิธีการเข้าเล่มแต่ละวิธี กระบวนการสร้างหนังสือสไตล์ตะวันตกในญี่ปุ่น พร้อมทั้งมีการจัดแสดงหนังสือวรรณกรรมที่มีการเย็บเล่มแบบง่ายๆ ที่ใช้เป็นหนังสือเรียนและแผ่นพับต่างๆ นอกจากนี้ยังแสดงถึงความก้าวหน้าของเทคโนโลยีการพิมพ์และการเย็บเล่ม เป็นงานนิทรรศการที่พาผู้ชมออกเดินทางเข้าใกล้วิวัฒนาการของการทำหนังสือเมื่อประมาณ 100 ปีที่แล้วอย่างใกล้ชิด
.
ส่วนเราเองตอนที่เห็นโปสเตอร์งานก็โอ๊ย!เลย น่ารักมากๆ เป็นภาพลายเส้นที่เข้าใจง่าย ทำให้ต้องหยุดดูแล้วก็เข้าใจถึงสิ่งที่ผู้จัดงานต้องการจะสื่ออกมาที่แท้จริง ราวกับว่าโปสเตอร์นี้กำลังพาเราย้อนกลับไปเมื่อ 100 ปีที่แล้วได้เลย
.
งานจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ภาพพิมพ์ โรงงานพิมพ์อักษรอิชิงายะ ชินจูกุ โตเกียว
พิกัด https://g.page/tokeidai?share
.
ช่วงโควิดแบบนี้สามารถเที่ยวชมแบบ VR TOUR โรงพิมพ์ได้จากที่นี่
https://archives.ichigaya-letterpress.jp/conte…/virtualtour/
#100年くらい前の本づくり #IchigayaLetterpressFactory #Shinjuku #Tokyo #Japanbrochure